İnme Sonrası Spastisite ve Kas Sertliği

# İnme Sonrası Spastisite ve Kas Sertliği

İnme sonrasında kolun gövdeye doğru çekilmesi, elin yumruk hâlinde kalması, dizin sertleşmesi veya ayağın aşağı ve içe dönmesi sıkça “kaslar kasıldı” şeklinde tarif edilir.

Bu görünüm spastisiteyle ilişkili olabilir. Ancak sertlik tek başına spastisite tanısı koydurmaz.

Kasın istemli olarak yeterince gevşeyememesi, karşıt kasların aynı anda çalışması, eklem hareket kısıtlılığı, yumuşak doku kısalığı, ağrı veya sabit kontraktür de benzer bir sertlik hissi oluşturabilir.

İnme sonrası spastisite nedir?

Spastisite, üst motor nöron yollarındaki hasarla ilişkili bir motor kontrol bozukluğudur.

Klinik olarak temel özelliği, kas hızlı biçimde pasif olarak gerildiğinde direncin artmasıdır. Aynı uzuv yavaş hareket ettirildiğinde daha az direnç gösterebilirken hızlı hareket ettirildiğinde ani bir “yakalama” veya daha belirgin direnç hissedilebilir. [1, s. 143–146]

Bu nedenle spastisite yalnızca:

• Kasın sert görünmesi,
• Kolun bükülü durması,
• Ayağın içe dönmesi,
• Hareketin yavaş olması

demek değildir.

Spastisite, kapsamlı üst motor nöron sendromunun yalnızca bir bileşenidir. Güçsüzlük, beceri kaybı, yorgunluk, anormal zamanlama, kitlesel hareket paternleri ve duyu sorunları ayrıca değerlendirilməlidir.

Kas sertliği ile spastisite aynı şey midir?

Hayır.

Kas sertliği, kişinin veya bakım verenin fark ettiği genel bir belirtidir.

Bu sertliğin altında farklı durumlar bulunabilir:

Spastisite

Hızlı germe sırasında artan, sinir sistemine bağlı dirençtir.

Kontraktür

Kas, tendon, eklem kapsülü veya diğer dokuların elastikiyet kaybederek sabit biçimde kısalmasıdır. Eklem yavaşça hareket ettirilse bile hareket açıklığı sınırlı kalabilir.

Eş kasılma

Bir hareket sırasında birbirine karşı çalışan kasların aynı anda aşırı etkinleşmesidir. Hareket sert ve zahmetli görünebilir.

Zorunlu sinerji

Kişi tek bir eklemi hareket ettirmeye çalışırken bütün uzvun kitlesel bir patern içinde hareket etmesidir.

Ağrı veya gevşeme güçlüğü

Kişi ağrıdan korunmak için kaslarını tutabilir veya pasif muayene sırasında yeterince gevşeyemeyebilir. Bu durum spastisiteyle karıştırılmamalıdır.

Klinik yorum: Tedavi planı “sertlik var” gözlemine değil, sertliğin hangi bileşenlerden oluştuğuna dayanmalıdır.

Spastisite ile rijidite aynı şey midir?

Hayır.

Spastisitedeki direnç hareket hızına bağlıdır. Hızlı germe daha fazla direnç oluşturabilir.

Rijiditedeki direnç ise hareket hızından daha bağımsız ve hareket boyunca daha sabittir. Kaynak, rijiditeyi daha çok bazal gangliyon sistemiyle ilişkili farklı bir tonus bozukluğu olarak ele almaktadır. [1, s. 143–144]

Kişi günlük yaşamda ne fark edebilir?

Kol ve elin bükülü durması

Üst ekstremitede şu görünüm oluşabilir:

• Omuzun gövdeye yaklaşması
• Omuzun içe dönmesi
• Dirseğin bükülmesi
• Ön kolun pronasyonda kalması
• El bileğinin bükülmesi
• Parmakların yumruk hâlinde kapanması
• Başparmağın avuç içine girmesi

Bu postür sürekli olmak zorunda değildir. Yürüme, transfer, giyinme veya zor bir göreve yoğun çaba harcama sırasında belirginleşebilir.

Eli açmakta zorlanma

Kişi eli bir miktar açabiliyor olsa bile:

• Nesneyi bırakmakta,
• Avuç içini temizlemekte,
• Tırnak bakımında,
• Kolu kıyafetin içine geçirmekte,
• Koltuk altını yıkamakta,
• Eli masaya düz yerleştirmekte

zorlanabilir.

Elin uzun süre kapalı kalması nem, sürtünme ve cilt sorunlarına katkıda bulunabilir. [2, s. 449–450]

Kolun zor görevlerde daha fazla kasılması

Kişi yürürken veya ayağa kalkarken etkilenen dirseğin daha fazla büküldüğünü fark edebilir.

Benzer değişiklikler:

• Öksürme
• Hapşırma
• Esneme
• Sağlam elle güçlü bir nesne sıkma
• Yoğun çaba harcama

sırasında ortaya çıkabilir.

Bunlar ilişkili reaksiyonlar olarak adlandırılan istemsiz hareketlerle ilişkili olabilir. [1, s. 143–144]

Kol hareketinin kitlesel bir kalıba girmesi

Kişi yalnızca dirseğini bükmek isterken omuz ve el bileği de birlikte hareket edebilir.

Bu durumda sorun yalnızca kasın sertliği değildir. Tek tek eklemleri bağımsız kontrol etme, yani seçici hareket kapasitesi, azalmış olabilir.

Bacağın sert ve düz kalması

Alt ekstremitede:

• Kalçanın içe ve karşı bacağa doğru yaklaşması
• Dizin sert biçimde düz kalması
• Ayak bileğinin aşağı yönelmesi
• Ayağın içe dönmesi
• Parmakların kıvrılması

görülebilir.

Bu patern yürüme, dönüş, merdiven ve transferleri etkileyebilir.

Ayak parmaklarının kıvrılması

Ayak parmakları ayakkabı içinde kıvrılabilir veya zemini kavramaya çalışır gibi görünebilir.

Bu durum:

• Ağrıya,
• Cilt baskısına,
• Ayakkabı kullanımında güçlüğe,
• Ayağın zemine yerleşmesinde bozulmaya

katkıda bulunabilir.

Parmakların kıvrılması yalnızca spastisiteye bağlanmamalıdır. Kas dengesizliği, ayak pozisyonu, duyu ve kullanılan ayakkabı da incelenmelidir.

Diz veya ayak bileğinin hızlı hareketlerde daha sert olması

Kişi bacağını yavaşça hareket ettirebilir; fakat yürüyüş, hızlı adım veya ani pozisyon değişikliğinde sertlik belirginleşebilir.

Bu değişim spastisitenin hızla ilişkili özelliğiyle uyumlu olabilir. Bununla birlikte eklem kısıtlılığı ve motor kontrol de ayrıca değerlendirilir.

İstemsiz tekrarlayan kasılmalar

Bazı kişiler ayak bileğinde veya başka bir eklemde ritmik, tekrarlayan kasılmalar fark edebilir.

Bu bulgu klonus olarak adlandırılır. Kas hızlı biçimde gerildikten sonra kasılma ve gevşemenin tekrarlı şekilde devam etmesiyle oluşabilir. [1, s. 143–146]

Ağrılı spazmlar

Spazm, istemsiz ve bazen ağrılı kasılmadır.

Spastisite bulunan bir kişide:

• Ani bacak kasılması,
• Elin daha sıkı kapanması,
• Diz veya kalçanın istemsiz hareketi,
• Krampa benzeyen ağrı

görülebilir.

Spazm ile sürekli pasif hareket direnci aynı bulgu değildir.

Giyinme ve kişisel bakım güçlüğü

Kolun gövdeye yapışması veya elin kapalı kalması:

• Gömlek ve mont giymeyi,
• Koltuk altını temizlemeyi,
• Avuç içini kurulamayı,
• Kolu kolçağa yerleştirmeyi

zorlaştırabilir.

Alt ekstremite sertliği ise pantolon, çorap ve ayakkabı giyme sırasında sorun oluşturabilir.

Yürüme ve denge değişiklikleri

Spastik postür:

• Etkilenen bacağa yük verme,
• Ayağı zemine uygun yerleştirme,
• Dizi yürüyüş fazlarına göre bükme,
• Koruyucu adım oluşturma,
• Kolların karşılıklı salınımı

üzerinde etkili olabilir.

Bununla birlikte yürüme veya denge bozukluğunun yalnızca spastisiteden kaynaklandığı varsayılamaz. Güçsüzlük, duyu kaybı, eklem hareketi ve seçici kontrol de değerlendirilmelidir.

Sertliğin gün içinde değişmesi

Kişi sertliğin:

• Yoğun çabayla,
• Ağrı sırasında,
• Kaygı arttığında,
• Farklı pozisyonlarda,
• Soğuk veya sıcak ortamda,
• Hastalık veya ateş sırasında,
• Mesane doluyken

değiştiğini fark edebilir.

Kaynak, tonusun saatten saate veya günden güne dalgalanabileceğini belirtmektedir. [1, s. 144]

Nedenleri ve ilişkili durumlar

Üst motor nöron yollarının etkilenmesi

Spastisite, beyin ve beyin sapından omuriliğe inen motor yolların etkilenmesiyle ilişkilidir.

Normalde bu yollar omurilik reflekslerinin düzenlenmesine katkıda bulunur. Hasar sonrasında germe refleksleri daha kolay veya aşırı biçimde devreye girebilir. [1, s. 143]

Bu mekanizma klinik tablonun yalnızca bir bölümünü açıklar. İnme sonrası hareket kaybında aynı zamanda:

• Kas aktivasyonunun azalması,
• Kuvvet üretiminin yetersizliği,
• Hareketin yanlış zamanlanması,
• Eş kasılma,
• Duyu ve algı sorunları

bulunabilir.

Güçsüzlük

Spastik görünen bir kas veya uzuv aynı zamanda ciddi biçimde güçsüz olabilir.

Kaynakta ele alınan çalışmalar, gönüllü hareket bozukluğunun bazı durumlarda pasif kas tonusundan çok agonist kas güçsüzlüğüyle ilişkili olduğunu göstermektedir. [2, s. 447–448]

Bu nedenle:

• “Sert kol güçlüdür.”
• “Diz sert duruyorsa bacak kuvvetlidir.”

sonuçları doğru değildir.

Seçici hareket kaybı

Kişi tek bir hareketi diğer eklemlerden bağımsız biçimde oluşturamayabilir.

Örneğin dirsek açılmaya çalışılırken omuz ve el bileği istenmeyen biçimde devreye girebilir. Alt ekstremitede kalça, diz ve ayak bileği tek bir patern hâlinde hareket edebilir.

Spastisite puanı, bu seçici motor kontrolü tek başına ölçmez.

Yumuşak doku kısalığı

Kas ve çevre dokular uzun süre aynı pozisyonda kalırsa elastikiyet azalabilir.

Buna katkıda bulunabilecek faktörler şunlardır:

• Hareketsizlik
• Güçsüzlük
• Spastik postür
• Uygun olmayan veya değiştirilmeyen pozisyonlar
• Uzvun günlük görevlerde kullanılmaması
• Eklem hareketinin sınırlı kalması

[2, s. 448–451]

Kontraktür

Kontraktür, dinamik tonus değişikliğinden daha sabit bir yapısal kısıtlılıktır.

Yavaş hareket sırasında bile:

• Dirsek açılamayabilir.
• El bileği veya parmaklar düzleşmeyebilir.
• Omuz dışa dönmeyebilir.
• Ayak bileği nötr pozisyona gelmeyebilir.

Spastisite ile kontraktür birlikte bulunabilir. Ancak aynı şey değildir.

Ağrı

Ağrı tonusu artırabilir. Ters yönde, uzun süreli spastik postür ve kontraktür de eklem mekaniğini bozarak ağrıya katkıda bulunabilir.

Özellikle omuz zorla hareket ettirilmemelidir. Eklem hizalanması, skapula hareketi ve pasif hareket açıklığı değerlendirilmeden kolu yukarı çekmek doku sıkışmasına yol açabilir. [2, s. 449–454]

Pozisyon ve istemli çaba

Tonus yatarken, otururken, ayakta veya hareket sırasında aynı olmayabilir.

Kişi zor bir görevi yerine getirirken fazla çaba kullanıyorsa kol veya bacağındaki kitlesel patern artabilir. Bu durum her zaman hastalığın ilerlediğini göstermez; görevin mevcut kapasiteye göre fazla zor olabileceğine de işaret edebilir.

Ateş, enfeksiyon ve genel sağlık

Kaynak; ateş, enfeksiyon, mesane durumu, ağrı, ilaçlar ve metabolik sorunların tonusu değiştirebileceğini belirtir. [1, s. 144]

Klinik yorum: Daha önce stabil olan sertliğin aniden belirgin artması yalnızca egzersiz programının değiştirilmesiyle geçiştirilmemeli; yeni bir tıbbi veya ağrılı uyaran araştırılmalıdır.

Fizyoterapi değerlendirmesinde neler incelenebilir?

1. Sağlık ve belirti öyküsü

Şu konular sorgulanabilir:

• Sertliğin ne zaman başladığı
• Gün içinde ne zaman arttığı veya azaldığı
• Ağrı, ateş veya hastalık
• Mesane sorunları
• Yeni ilaç veya doz değişikliği
• Spazm ve klonus
• Uyaranlar ve zor görevler
• Düşme veya yaralanma
• Cilt kızarıklığı ya da yara
• Günlük bakım ve giyinme güçlükleri
• Kullanılan splint veya ortezler
• Kişinin öncelikleri

Amaç yalnızca “spastisite var mı?” sorusunu değil, bunun kişi için sorun oluşturup oluşturmadığını belirlemektir.

2. Dinlenme postürü

Fizyoterapist baş, gövde, omuz, dirsek, el bileği, el, kalça, diz ve ayağın istirahat pozisyonunu gözlemleyebilir.

Şunlar kaydedilebilir:

• Elin ne kadar kapalı olduğu
• Başparmağın avuç içindeki konumu
• Dirsek ve omuz pozisyonu
• İki bacak arasındaki fark
• Ayak ve parmakların duruşu
• Uzvun desteklenip desteklenmediği

3. Aktif hareket

Kişiden belirli hareketler yapması istenebilir:

• Dirseği açma
• El bileği ve parmakları kaldırma
• Nesneye uzanma ve bırakma
• Dizi bükme
• Ayak bileğini yukarı kaldırma
• Oturmadan ayağa kalkma
• Yürüme ve dönüş

Değerlendirmede yalnızca hareket miktarı değil, hareketin:

• Bağımsızlığı
• Zamanlaması
• Hızı
• Kontrolü
• Gerektirdiği çaba
• İşlevde kullanılıp kullanılmadığı

incelenir.

4. Pasif hareketin farklı hızlarda incelenmesi

Uzuv kişi gevşemiş durumdayken yavaş ve daha hızlı biçimde hareket ettirilebilir.

Fizyoterapist:

• Ani yakalama
• Hızla artan direnç
• Direncin hangi açıda başladığı
• Yavaş harekette ulaşılan son açı
• Ağrı
• Klonus
• Sabit kısıtlılık

gibi özellikleri değerlendirir.

Bu muayene evde sertliği test etmek için uzvu hızla çekme anlamına gelmez.

5. Modified Ashworth Scale

Modified Ashworth Scale, pasif harekete karşı hissedilen direnci 0 ile 4 arasında derecelendiren yaygın bir klinik ölçektir.

Ölçeğin sınırlamaları vardır:

• Küçük değişimleri fark etmekte zorlanabilir.
• Sinirsel tonus ile yumuşak doku sertliğini ayırt edemeyebilir.
• Hareket hızı yeterince standardize edilmeyebilir.
• Farklı değerlendiriciler aynı puanı vermeyebilir.

Bu nedenle Ashworth puanı tek başına egzersiz veya tıbbi tedavi kararı için yeterli değildir. [1, s. 146]

6. Modified Tardieu Scale

Modified Tardieu değerlendirmesinde kas yavaş ve hızlı hızlarda gerilir.

Hızlı harekette direncin başladığı açı ile yavaş harekette ulaşılan tam pasif hareket karşılaştırılır. Bu yaklaşım, hıza bağlı dinamik bileşen ile daha sabit hareket kısıtlılığını ayırt etmeye yardım edebilir. [1, s. 146–147]

Bu ölçek de klinik öykü ve işlevsel değerlendirme olmadan tek başına yeterli değildir.

7. Eklem hareket açıklığı ve kontraktür

Omuz, dirsek, ön kol, el bileği, parmaklar, kalça, diz ve ayak bileği ayrı ayrı incelenebilir.

Şunlar değerlendirilir:

• Aktif hareket
• Yavaş pasif hareket
• Eklem son hissi
• Ağrı
• Şişlik
• Eklem hizalanması
• Hareketin komşu eklemin pozisyonuyla değişmesi
• Sabit deformite

8. Kas kuvveti

Sertlik, kuvvet değerlendirmesinin yerine geçmez.

Kişinin:

• Hareketi başlatabilmesi
• Yer çekimine karşı hareket edebilmesi
• Kuvveti sürdürebilmesi
• Hareketi kontrollü biçimde yavaşlatabilmesi
• İşlevsel görevde kullanabilmesi

incelenir.

9. Seçici motor kontrol

Bir eklem hareket ederken uzvun diğer bölümlerinin istemsiz biçimde devreye girip girmediğine bakılır.

Örneğin:

• Dirsek açılırken omuz geriye çekiliyor mu?
• El açılmaya çalışılırken bilek daha fazla bükülüyor mu?
• Diz bükülürken kalça ve ayak aynı kitlesel paterne giriyor mu?

10. Refleksler ve klonus

Derin tendon refleksleri, ayak bileği klonusu ve diğer üst motor nöron bulguları gerektiğinde incelenebilir.

Klonus varlığı, kişinin bütün işlev sorunlarının klonustan kaynaklandığı anlamına gelmez.

11. Ağrı, ödem ve cilt

Özellikle şu bölgeler kontrol edilebilir:

• Avuç içi
• Parmak araları
• Koltuk altı
• Dirsek içi
• Ayak parmakları
• Topuk
• Ortez ve splint temas alanları

Kapalı ve nemli bölgelerde cilt macerasyonu, kızarıklık veya yara gelişebilir.

12. Günlük görevler

Spastisitenin gerçek etkisi şu görevlerde incelenebilir:

• Giyinme
• Banyo
• El ve koltuk altı hijyeni
• Nesneyi tutma ve bırakma
• Oturma ve ayağa kalkma
• Transfer
• Yürüme
• Merdiven
• Bakım verenin uzvu güvenli biçimde yönetebilmesi

Aynı klinik tonus puanına sahip iki kişinin günlük yaşam sorunu tamamen farklı olabilir.

Hareket, egzersiz veya rehabilitasyon sürecinde hangi ilkeler önemlidir?

1. Hedef yalnızca “tonu düşürmek” olmamalıdır

Daha anlamlı hedefler şunlar olabilir:

• Avuç içinin temizlenebilmesi
• Kolu kıyafete daha rahat geçirebilmek
• Ağrısız ve güvenli pozisyonlama
• Ayağın ayakkabıya yerleşebilmesi
• Diz ve ayak bileğinin yürüyüşte daha uygun kullanılması
• Kontraktür riskinin azaltılması
• Etkilenen uzvun günlük görevde daha fazla kullanılması

Kaynaklar spastisite azalmasının işlevde otomatik iyileşme oluşturmadığını vurgular. [2, s. 448–450]

2. Güçsüzlük göz ardı edilmemelidir

Spastisiteye odaklanırken kuvvet eksikliği, hareket zamanlaması ve dayanıklılık unutulmamalıdır.

Uygun biçimde planlanan kuvvetlendirme çalışmalarının spastisiteyi kaçınılmaz biçimde artırdığı görüşü kaynakta desteklenmemektedir. [2, s. 446–448]

Bu, her ağır egzersizin güvenli olduğu anlamına gelmez. Yük, hareket kalitesi ve tıbbi durum kişiye göre düzenlenir.

3. İşlevsel ve göreve özgü hareket çalışılmalıdır

Kişi yalnızca pasif olarak gevşetilmemelidir.

Mevcut kapasiteye göre:

• Uzanma
• Nesneyi tutma ve bırakma
• Eli destek olarak kullanma
• Ayağa kalkma
• Adım atma
• Yürüme
• Kişisel bakım

gibi anlamlı görevler çalışılabilir.

4. Aşırı çaba azaltılabilir

Çok zor görevler kitlesel hareket paternini ve ilişkili reaksiyonları artırabilir.

Görev:

• Destek eklenerek
• Nesnenin yeri değiştirilerek
• Yer çekimi azaltılarak
• Hareket mesafesi kısaltılarak
• Daha yavaş ve kontrollü uygulanarak

kişinin kapasitesine uyarlanabilir.

Amaç hareketten tamamen kaçınmak değil, gereksiz kuvvet ve telafiyi azaltmaktır.

5. Eklem hareketi ve doku uzunluğu korunmalıdır

Aktif hareket mümkün olduğunda tercih edilir.

Aktif hareket yetersizse pozisyonlama, güvenli pasif hareket veya gerektiğinde ortez gibi yöntemler doku uzunluğunu korumaya yardımcı olabilir.

Hareket:

• Ağrı sınırında zorlanmamalı,
• Eklem hizalanması korunmalı,
• Özellikle omuzda skapula hareketi dikkate alınmalı,
• Sabit kontraktür ile dinamik direnç ayrılmalıdır.

6. Germe tek başına çözüm değildir

Germe bazı kişilerde geçici direnç azalması veya hareket açıklığının korunmasına katkıda bulunabilir.

Bununla birlikte kaynak, pasif hareket ve germe için kanıtın sınırlı olduğunu belirtmektedir. [2, s. 450–451]

Bu nedenle herkese aynı:

• Germe süresi,
• Tekrar sayısı,
• Zorlama düzeyi,
• Pozisyon

önerilemez.

Yüklenen kaynaklar bu iddiayı yeterince desteklemiyor.

7. Pozisyonlama kişiye özel olmalıdır

Pozisyonlama:

• Eklem hizasını korumak
• Uzvun desteklenmesini sağlamak
• Sürekli aynı postürü önlemek
• Doku uzunluğunu korumak
• Konforu artırmak

için kullanılabilir.

Ancak tek bir yatış veya oturma pozisyonunun bütün kişilerde üstün olduğu konusunda fikir birliği yoktur. [2, s. 451–452]

8. Omuz zorla hareket ettirilmemelidir

İnme sonrası omuz ağrısı ve eklem hizalanma sorunları bulunabilir.

Kol yukarı kaldırılırken skapula yeterince hareket etmiyor veya omuz dış rotasyona gelemiyorsa zorlayıcı hareket doku sıkışmasına yol açabilir.

Kişinin sağlam eliyle etkilenen kolu kontrolsüz biçimde başının üzerine çektiği genel egzersizler her kişi için güvenli değildir.

9. Splint ve ortezler otomatik olarak verilmemelidir

Splint veya ortez:

• Pozisyonu desteklemek
• Doku uzunluğunu korumak
• Hijyen ve cilt bakımına yardımcı olmak
• Belirli görevleri kolaylaştırmak

amacıyla değerlendirilebilir.

Cihaz seçimi şu değişkenlere dayanmalıdır:

• Pasif hareket açıklığı
• Spastisite ve kontraktür oranı
• Cilt ve duyu
• Şişlik
• Ağrı
• Günlük hedef
• Takma-çıkarma becerisi
• Bakım veren desteği

Cihazın cilt üzerinde baskı oluşturup oluşturmadığı düzenli incelenmelidir.

10. Tıbbi tedaviler rehabilitasyon hedefiyle ilişkilendirilmelidir

Spastisite yönetiminde hekim tarafından değerlendirilebilecek seçenekler arasında sistemik ilaçlar, fokal enjeksiyonlar ve diğer tıbbi girişimler bulunabilir.

Botulinum toksini kas tonusunu azaltabilir. Ancak tonus azalmasının el kullanımı, yürüme veya bağımsızlıkta aynı ölçüde gelişme sağlayacağı garanti edilemez. [2, s. 449]

Tıbbi tedavi sonrasında:

• Yeni hareket açıklığının kullanılması
• Kuvvet ve motor kontrol çalışması
• İşlevsel görev pratiği
• Pozisyonlama
• Cilt ve ağrı takibi

gerekebilir.

İlaçlar kendi kendine başlanmamalı, kesilmemeli veya değiştirilmemelidir.

11. Tetikleyici sorunlar araştırılmalıdır

Sertlik aniden arttığında yalnızca daha fazla germe yapmak yerine şu olasılıklar gözden geçirilmelidir:

• Yeni ağrı
• Ateş veya enfeksiyon
• Mesane sorunu
• Cilt yarası
• Uygun olmayan ortez
• İlaç değişikliği
• Aşırı çaba
• Yeni eklem veya kas-iskelet sistemi sorunu

12. Düzenli yeniden değerlendirme gerekir

İlerleme yalnızca Ashworth puanına göre değerlendirilmemelidir.

Şu sonuçlar izlenebilir:

• Pasif hareket açıklığı
• Ağrı ve spazm
• El hijyeni
• Giyinme
• Kolu veya bacağı görevde kullanma
• Yürüme ve transfer
• Cilt bütünlüğü
• Bakım verenin yardım ihtiyacı
• Düşme ve güvenlik
• Kişinin belirlediği hedef

Her kişide yaklaşım neden farklıdır?

Aynı “spastisite” etiketi altında farklı klinik tablolar bulunabilir.

Dinamik spastisite baskın olabilir

Yavaş harekette eklem açıklığı büyük ölçüde korunur; hızlı harekette belirgin yakalama ortaya çıkar.

Kontraktür baskın olabilir

Yavaş pasif harekette de eklem tam açılamaz. Sabit doku kısalığı ön plandadır.

Güçsüzlük baskın olabilir

Kas tonusu artmış görünse bile asıl işlev sınırlayıcısı yeterli kuvvet ve motor kontrol üretememektir.

Ağrı baskın olabilir

Kişi ağrı nedeniyle kaslarını koruyucu biçimde tutabilir. Omuz veya başka bir eklem ayrıca incelenmelidir.

İşlevsel etkisi sınırlı olabilir

Muayenede tonus artışı hissedilir; fakat kişi günlük görevlerini güvenli biçimde yapabilir.

Bakım ve hijyen sorunu baskın olabilir

Aktif el kullanımı sınırlı olsa da temel hedef avuç içini açabilmek, cildi korumak ve giyinmeyi kolaylaştırmak olabilir.

Yürüyüş sorunu baskın olabilir

Ayak bileği ve diz postürü ayağın zemine yerleşmesini, adım atmayı veya dengeyi bozabilir.

Yaklaşımı değiştiren başlıca faktörler şunlardır:

• Etkilenen kas grupları
• Spastisitenin dinamik veya daha sabit yapıda olması
• Kontraktür
• Kas kuvveti
• Seçici hareket kontrolü
• Duyu
• Ağrı
• Eklem hizalanması
• Cilt durumu
• Biliş ve iletişim
• Düşme riski
• İnmeden sonra geçen süre
• Kişinin günlük hedefleri
• Bakım veren desteği
• Uygulanan tıbbi tedaviler

Bu nedenle tek bir Ashworth puanı, tek başına tedavi planı değildir.